Ziyarete ibret almak, dua etmek ve vefa göstermek niyetiyle çıkın. Rotayı, durakları ve saatleri önceden gözden geçirin.
Ziyaret Âdâbı
Manevî mekânlarda huzuru ve saygıyı koruyan incelikler. Yola çıkmadan bir kez okumak yeterli.
Yola çıkmadan
Hazırlık, ziyaretin yarısıdır.
Abdestli ve temiz kıyafetle girin; içeride ayakkabılarınızı çıkarın. Yanınızda temiz bir çorap bulundurun.
Kadınlar için başörtüsü; herkes için diz ve omuz kapalı, sade kıyafet. Çantanızda bir örtü bulunması işinizi kolaylaştırır.
Namaz vakitlerini ve türbelerin kapalı günlerini önceden kontrol edin. Cuma öğle saatlerinde camiler ibadete ayrılır; ziyareti buna göre planlayın.
Rahat ayakkabı giyin, su alın, yazın şapka bulundurun. Yokuşlu etaplarda acele etmeyin, mola verin.
Kabir ve türbe ziyaretinde
Sükûnet, selâm ve dua.
Kabir başında selâm verip Fâtiha okuyun; dilerseniz yakındaki camide iki rek’at namaz kılın.
Dua yalnızca Allah’a edilir. Ziyaret ettiğiniz zat için rahmet dileyin; onun hayatından ibret ve örnek alın.
Alçak sesle konuşun, telefonunuzu sessize alın. Türbe içinde sohbet etmeyin, bir şey yiyip içmeyin.
Sandukaya ve parmaklıklara el yüz sürmeyin, etrafında dönmeyin, eşiği öpmeyin. Kabirlerin üzerine basmayın, mezar taşlarına yaslanmayın ya da oturmayın.
Mum yakmak, çaput bağlamak, para ya da yiyecek bırakmak, adak adamak ve türbeye doğru namaz kılmak gibi âdetlerden uzak durun.
Kalabalık saatlerde ziyareti kısa tutun; arkadan gelenlere yer açın. Pencereden ziyaret edilen kabirlerde önünde uzun süre beklemeyin.
Camide
Önce ibadet edenlerin huzuru.
Namaz vakitlerinde ziyareti kısa tutun, saf önünden geçmeyin. Cemaat namazdayken ziyaretçilere ayrılan bölümde bekleyin.
Halıya ayakkabıyla basmayın; ayakkabınızı poşete ya da rafa koyun. Halı üzerinde bir şey yiyip içmeyin.
Kadınlar ve erkekler için ayrılan bölümlere, görevlilerin ve levhaların yönlendirmesine uyun. Kapalı alanları zorlamayın.
Mushafları ve rahleleri yerinde bırakın. Tarihî çinilere, kalem işlerine ve ahşaba dokunmayın.
İnsanlara ve çevreye karşı
Bu mekânlar mahallelerin içindedir.
Fotoğrafta saygılı olun; ziyaretçileri ve ibadeti rahatsız etmeyin. Namaz kılanları ve dua edenleri izinsiz çekmeyin, flaş kullanmayın.
Dar sokaklarda ev kapılarının önünü kapatmayın. Kalabalık gruplar hâlinde yüksek sesle yürümeyin; mahalle sakinlerine selâm verin.
Çöpünüzü yanınızda taşıyın. Hazirelerde çiçek koparmayın, ağaçlara ve taşlara yazı yazmayın.
Çocuklara önceden nerede olduğunuzu kısaca anlatın. Grup hâlindeyseniz girişte sıra olun, rehber içeride alçak sesle anlatsın.
Görevlilerin uyarılarına uyun. Türbe ve cami çevresinde ikram edilen şeyleri israf etmeyin; dilenci ve satıcı ısrarına karşı nazik ama kararlı olun.
Kısaltmalar
- r.a.radıyallahu anh
- r.anhâradıyallahu anhâ (hanım sahâbî)
- r.anhümâradıyallahu anhümâ (iki kişi)
- r.anhümradıyallahu anhüm (ikiden çok kişi)
- rh.a.rahmetullahi aleyh (sahâbe dışındaki zatlar)
Bu rehber hakkında
İstanbul’un manevî ve tarihî hazineleri altı rotada: sahâbe ve padişah türbeleri, tarihî camiler, klasik gezi durakları ve kara surları. Sahâbe rotaları, Cafer E. Babadağlı’nın İstanbul’da Bulunan Ashâb-ı Kirâm Kabir ve Makamları eserindeki yirmi dokuz zatı kapsar.
Süreler 4,5 km/sa yürüyüşle hesaplanmış yaklaşık değerlerdir; yokuşlar hesaba katılmamıştır.